انجمن کار پداگوژیک در پی بیش از یک دهه فعالیت و مبارزه سازمانیافته کارگران بخش خدمات و درمان در کمون پارتیله در سوئد شکل گرفت. این انجمن به عنوان یک تشکل مستقل کارگری در شرایطی ایجاد شد که کارگران یکی از مراکز نگهداری و توانبخشی افراد با معلولیتهای ویژه توانسته بودند سطح بالایی از همبستگی و سازمانیابی جمعی را در محیط کار خود ایجاد کنند. در دوره شکلگیری این انجمن، حدود نود و پنج درصد کارگران این مجتمع در شبکهای از همکاری و فعالیت جمعی مشارکت داشتند و این شبکه به تدریج با دیگر محیطهای کارگری در شهرک پارتیله و شهر گوتنبرگ نیز ارتباط برقرار کرده بود.
با شدت گرفتن اعتراضات کارگری در محیط کار و همزمان با تلاش مدیریت و کارفرما برای ایجاد تفرقه و سرکوب کلکتیو کارگری، کارگران تصمیم گرفتند فعالیتهای خود را علنیتر کنند. در همین راستا انجمن کار پداگوژیک اعلام موجودیت کرد و انتشار یک نشریه در محل کار را نیز آغاز نمود. این اقدام در شرایطی صورت گرفت که قدرت محلی در کمون پارتیله به طور غیرقانونی نماینده کارگران، آتبین کیان، و مسئول آموزش شیوههای کاری، ایرج یکهروستا، را تعلیق کرده بود. این اقدام واکنش گسترده کارگران را برانگیخت و اعتراضات از محیط کار به سطح شهر کشیده شد. نخستین تجمعات و تظاهرات کارگری در شهرک پارتیله و سپس در مرکز شهر گوتنبرگ برگزار گردید و این رویدادها بازتاب گستردهای در رسانههای رسمی سوئد یافت.
در پی گسترش این اعتراضات و شکلگیری کانونهای حمایتی، انجمن کار پداگوژیک به تدریج به یکی از حلقههای ارتباطی میان شبکهها و کلکتیوهای کارگری مبارز در سوئد تبدیل شد. انتشار نشریه «کار پداگوژیک» در محل کار نیز به یکی از نمونههای برجسته سازمانیابی کارگری در محیط کار بدل گردید و نشان داد که چگونه کارگران میتوانند در دل محل کار خود ابزارهای ارتباطی و سازمانی مستقل ایجاد کنند.
تلاش برای راهاندازی بولتنهای مباحثاتی در میان محافل کارگری یا انتشار نشریه در محل کار، چه در دوره فعالیت محافل مستقل کارگری در دهه شصت در ایران و چه در دوره فعالیت در خارج از کشور در سه دهه گذشته، همواره یکی از ارکان فعالیت کارگران انترناسیونالیست بوده است. تولد نشریه محل کار با عنوان «پداگوگیسکت آربته» در مجتمع کارگران توانبخشی پارتیله نیز در ادامه همین سنت و پس از سالها فعالیت و سازماندهی جمعهای کارگری در محیط کار صورت گرفت.
این نشریه به ابتکار رفقا بهمن البرزی ( اتبین کیان) و محمد کشاورز ( ایرج یکه روستا) ، که هر دو از معتمدین کارگری بودند، سازماندهی شد. موقعیت شغلی محمد کشاورز به عنوان مربی آموزشی در حوزه کاردرمانی افراد دارای معلولیتهای ویژه و اوتیسم، امکان ارتباط میان چندین محل کار را فراهم کرده بود. از این طریق کارگران توانستند شبکهای از ارتباطات و همکاری را میان محیطهای کاری مختلف ایجاد کنند و اعتراضات خود را به صورت هماهنگ پیش ببرند.
تقریباً نود درصد کارگران در محیط کاری که این نشریه در آن منتشر میشد در تهیه و انتشار آن مشارکت داشتند. شیوه کار نیز به گونهای بود که با مصاحبه با کارگران یا توزیع پرسشنامه در میان آنان، نظرات و تجربههایشان جمعآوری میشد و سپس به صورت متنی ساده و قابل فهم در نشریه منتشر میگردید. به همین دلیل کارگران نشریه را متعلق به خود میدانستند و در نگارش، توزیع و گسترش آن نقش فعال داشتند. انتشار چنین نشریهای تنها زمانی ممکن شد که کارگران در نتیجه یک مبارزه طولانی به سطحی از همبستگی و سازمانیابی دست یافته بودند. پس از شکلگیری انجمن در محیط کار، این نشریه به عنوان نشریه رسمی انجمن کار پداگوژیک منتشر شد.
سطح بالای سازمانیابی کارگری در شهرک پارتیله و شیوههای مورد استفاده برای متحد و متشکل کردن کارگران، توجه بسیاری از گروهها و محافل کارگری در سوئد را جلب کرد. عبور از موانع ایجادشده توسط کارفرما و اتحادیههای رسمی و همچنین ایجاد شبکههای مستقل کارگری از جمله ویژگیهای این تجربه بود. سازمان سراسری کارگران سوئد، سندیکالیستها، «نشان شجاعت مدنی» و کمیته همبستگی کارگری سوئد «نشان همبستگی از کارگران به کارگران» را به ایرج یکهروستا و آتبین کیان اهدا کردند. پس از آن نیز این فعالان در نشستها و سمینارهای کارگری در شهرهای مختلف سوئد درباره تجربههای سازماندهی مبارزه کارگری سخنرانی کردهاند.
در این نشستها موضوعاتی مانند چگونگی سازمانیابی مبارزه در محیط کار، گذار از اعتراضات پراکنده به اشکال سازمانیافته مبارزه، و نیز شیوههای مقابله با موانع قانونی و تاکتیکهای تفرقهافکنانه کارفرمایان مورد بحث قرار گرفته است. اهمیت این مباحث از آنروست که با تکامل و پیچیدهتر شدن شیوههای مدیریت سرمایهداری در محیط کار، ابزارها و روشهای جدیدی برای کنترل کارگران و ایجاد تفرقه میان آنان به کار گرفته میشود. در چنین شرایطی کارگران ناگزیرند این ابزارها را بشناسند و در برابر آنها شیوههای مؤثر سازماندهی و مقاومت جمعی را توسعه دهند.
استراتژیها و روشهای سازماندهی مبارزه کارگری اغلب در دل مبارزات واقعی و بر بستر تجربه جمعی شکل میگیرند. با این حال گروهی از کارگران آگاه و سوسیالیست میتوانند این تجربههای پراکنده را جمعبندی کرده و آنها را به صورت یک استراتژی مبتنی بر علم مبارزه طبقاتی تدوین کنند. سخنرانیهای فعالان کارگران انترناسیونالیست درباره شیوههای مبارزه کارگری، تجربه ایجاد انجمنهای کارگری و انتشار نشریه در محل کار، توجه بخش قابل توجهی از فعالان و نشریات کارگری سوئد را به خود جلب کرده است. از جمله بلاگ فرانسیس، یکی از فعالان شناختهشده جنبش کارگری سوئد، بارها به این تجربهها پرداخته است.
با این همه، این حوزه از فعالیت کمونیستی همچنان در میان بخشهای بزرگی از چپ رسمی و مارکسیسم دانشگاهی ناشناخته باقی مانده است. در حالی که یکی از مهمترین عرصههای شکلگیری آگاهی طبقاتی کارگران دقیقاً در همین تجربههای عملی سازماندهی مبارزه در محیط کار و شناخت شیوههای پیچیده مدیریت سرمایهداری نهفته است.
برای مطالعه بیشتر
مبارزه متحد، آگاهی جمعی و تولد نشریه محل کار
برای بازدید از صفحه فیس بوک انجمن کار پداگوژیک اینجا را کلیک کنید
